Sık Sorulan Sorular

2000/14/AT, açık alanda kullanılan ekipmanların çevreye yaydığı gürültüyü düzenleyen AB direktifidir. Ek I’de iş makinaları, kompresörler, jeneratörler, vinçler, çim biçme makineleri ve forkliftler dahil 57 ekipman tipi tanımlanır. Bu ekipmanlar iki gruba ayrılır: gürültü sınır değerine tabi olanlar (Madde 12) ve yalnızca gürültü işaretlemesi gerekenler (Madde 13). Türkiye’de aynı kurallar, direktife uyumlaştırılmış yönetmelikle uygulanır.

Madde 12 kapsamındaki ekipmanlar direktifte belirlenen gürültü sınır değerlerini aşamaz ve uygunluk değerlendirmesine bir onaylanmış kuruluş katılmak zorundadır (Ek VI, Ek VII veya Ek VIII). Madde 13 kapsamındaki ekipmanlarda sınır değer yoktur; üretici Ek V iç üretim kontrolü ile uygunluğu kendisi beyan eder. Her iki grupta da garanti edilen ses gücü seviyesinin ekipman üzerinde gösterilmesi zorunludur.

Madde 12 listesindeki ekipmanlar için zorunludur. Örnekler: 500 kW altı ekskavatörler, yükleyiciler, dozerler, greyderler ve beko loderler, kompaksiyon makineleri, 350 kW altı kompresörler, 400 kW altı jeneratörler, kule ve mobil vinçler, asfalt serme makineleri, el tipi kırıcılar ve çim biçme makineleri. TESTPLUS, 2000/14/AT kapsamında NB 2908 numaralı onaylanmış kuruluş olarak bu değerlendirmeleri yapar.

İçten yanmalı motorlu, denge ağırlıklı forkliftler kapsamdadır, ancak yükümlülük tipe göre değişir. Nominal kapasitesi 10 tonu aşmayan standart (“diğer denge ağırlıklı”) dizel/LPG forkliftler Madde 13 kapsamındadır ve yalnızca işaretleme gerekir. Arazi tipi (rough terrain) forkliftler ile 10 tonu aşan forkliftler Madde 12 kapsamındadır; sınır değer ve onaylanmış kuruluş gerekir. Ayrıntılar: Direktif 2000/14/EC ve forkliftler.

Ölçülen A ağırlıklı ses gücü seviyesine ölçüm belirsizliği ve seri üretimdeki sapmalar eklenerek bulunan, üreticinin aşılmayacağını garanti ettiği değerdir. dB cinsinden ifade edilir; CE işaretiyle birlikte ekipman üzerindeki gürültü etiketinde ve AB uygunluk beyanında yer alır. Madde 12 ekipmanlarında bu değer, makinenin gücüne veya kütlesine göre belirlenen sınır değeri aşmamalıdır.

Ölçüm, direktifin Ek III’ünde her ekipman tipi için tanımlanan test koduna göre yapılır. Temel standart EN ISO 3744’tür: makine yansıtıcı bir zemin üzerinde, yarım küre şeklindeki ölçüm yüzeyinin merkezine yerleştirilir ve mikrofon noktalarında ses basıncı ölçülerek ses gücü seviyesi hesaplanır. Çalışma koşulları (rölanti, yüklü çalışma, hidrolik çevrim) test koduna göre belirlenir. Ayrıntılar: iş makinası gürültü ölçümü.

Ek VI: Onaylanmış kuruluş teknik dokümantasyonu değerlendirir ve üretimi periyodik kontrollerle takip eder; seri üretimde en yaygın yoldur. Ek VII (birim doğrulama): Her makine ayrı ayrı doğrulanır; tekil veya az sayıda üretilen ekipmanlar için uygundur. Ek VIII (tam kalite güvencesi): Üreticinin kalite sistemi onaylanmış kuruluş tarafından onaylanır ve denetlenir.

Garanti edilen ses gücü seviyesi, direktifin Ek IV’ündeki modele uygun biçimde, “LWA” ifadesi ve dB değeriyle CE işaretinin yanında gösterilmelidir. Etiket görünür, okunaklı ve silinmez olmalı, ekipmanın her ünitesinde bulunmalıdır. Etiketteki değer, AB uygunluk beyanındaki garanti edilen değerle aynı olmalıdır.

Evet. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (2026/32) kapsamındaki makinalarda ithalat denetimi TAREKS üzerinden yapılır; TAREKS’e yüklenen belgeler arasında AB uygunluk beyanı ve gürültü sertifikası da bulunur. İçten yanmalı motorlu ürünlerde GTİP karşılığında yazmasa dahi 2000/14/AT uygunluğu aranır. Denetlenen GTİP’ler için 2026/32 GTİP listesi sayfamıza bakabilirsiniz. İş makinalarının ithalat denetimi ayrı bir tebliğle yürütülür; güncel tebliğ ithalat öncesinde kontrol edilmelidir.

Evet. Test koduna uygun bir ölçüm alanı sağlandığında ölçüm, üreticinin fabrikasında, deposunda veya açık bir test sahasında yapılabilir; makinenin laboratuvara taşınması gerekmez. Ölçüm sırasında ortam koşulları ve arka plan gürültüsü kontrol edilir, gerekli çevre düzeltmeleri uygulanır. TESTPLUS, gürültü ölçümlerini Türkiye genelinde ve yurt dışında sahada gerçekleştirir.

AB pazarına arz edilen makinelerde CE işareti zorunludur. Günlük dilde “makine CE belgesi” denilen şey, üreticinin düzenlediği AB uygunluk beyanı ile birlikte, gerekiyorsa onaylanmış kuruluşun verdiği AT tip inceleme sertifikasıdır. CE işareti; risk değerlendirmesi, teknik dosya ve uygulanabilir tüm yönetmeliklere uygunluk sağlandıktan sonra iliştirilir. Ayrıntılar: makine CE belgesi.

Direktifin Ek IV’ünde listelenen makineler için (örneğin bazı ağaç işleme makineleri, presler, araç kaldırıcılar, insan kaldıran ekipmanlar). Üretici ilgili uyumlaştırılmış standartları tam olarak uygulamışsa iç kontrol (Ek VIII) yolunu da seçebilir; standartlar uygulanmamış veya kısmen uygulanmışsa AT tip incelemesi (Ek IX) veya tam kalite güvencesi (Ek X) gerekir. TESTPLUS, NB 2908 olarak bu değerlendirmeleri yapar.

AT tip incelemesi (2006/42/AT Ek IX), onaylanmış kuruluşun makinenin teknik dosyasını ve temsili bir numunesini inceleyerek yönetmeliğin temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerini karşıladığını doğruladığı prosedürdür. Olumlu sonuçta AT tip inceleme sertifikası düzenlenir. Üretici, sertifikanın geçerliliğini her beş yılda bir onaylanmış kuruluşa gözden geçirtmekle yükümlüdür.

2006/42/AT Ek VII’ye göre teknik dosya; makinenin genel tanımını, genel ve detay çizimleri, kumanda devre şemalarını, risk değerlendirmesini, uygulanan standartları, test raporlarını, kullanım kılavuzunu, AB uygunluk beyanının bir kopyasını ve seri üretimde uygunluğu sağlayan önlemleri içerir. Dosya, son üretim tarihinden itibaren en az 10 yıl saklanmalıdır.

Risk değerlendirmesi EN ISO 12100 standardına göre yapılır: makinenin sınırları belirlenir, tehlikeler tanımlanır, riskler tahmin edilip değerlendirilir ve azaltılır. Risk azaltmada sıra önemlidir: önce doğası gereği güvenli tasarım, sonra koruyucular ve güvenlik tertibatları, en son kullanıcıya uyarı ve bilgilendirme. Risk değerlendirmesi teknik dosyanın zorunlu bir parçasıdır.

(AB) 2023/1230, 20 Ocak 2027’den itibaren 2006/42/AT’nin yerini alır. Başlıca değişiklikler: Ek I Bölüm A’daki yüksek riskli makinelerde onaylanmış kuruluş katılımının zorunlu olması, siber güvenlik ve yapay zekâ içeren güvenlik fonksiyonlarına yönelik yeni gereklilikler ve kullanım talimatlarının dijital olarak verilebilmesi. Ayrıntılar: Yeni Makina Tüzüğü.

20 Ocak 2027’den önce 2006/42/AT’ye uygun olarak piyasaya arz edilmiş makineler bu değişiklikten etkilenmez. Bu tarihten sonra piyasaya arz edilecek makinelerin ise (AB) 2023/1230’a uygun olması gerekir; teknik dosya, risk değerlendirmesi ve uygunluk beyanı yeni tüzüğe göre güncellenmelidir. Mevcut sertifikalarınızın durumunu geçiş planınızla birlikte onaylanmış kuruluşunuzla değerlendirmeniz önerilir.

EN 60204-1, makinelerin elektrik donanımına ilişkin güvenlik standardıdır. Besleme bağlantısı, ayırıcılar, elektrik çarpmasına karşı koruma, acil durdurma, kumanda devreleri, kablolama, topraklama ve işaretleme gibi konuları kapsar. Makine Emniyeti Yönetmeliği kapsamında uyumlaştırılmış bir standarttır ve elektrikli makinelerin çoğunda uygunluk değerlendirmesinin temel parçasıdır.

EN ISO 13849, makinelerin kumanda sistemlerinin güvenlikle ilgili parçalarının tasarımı ve doğrulanması için kullanılan standarttır. Her güvenlik fonksiyonu için risk değerlendirmesinden gerekli performans seviyesi (PLr) belirlenir; tasarlanan sistemin ulaştığı performans seviyesi (PL a–e), kategori, güvenilirlik ve arıza teşhis kapsamı hesaplanarak bu değeri karşıladığı gösterilir.

Tek bir süre yoktur; yönetmeliğe ve modüle göre değişir. Makine direktifinde AT tip inceleme sertifikası her beş yılda bir gözden geçirilir. Üreticinin kendi beyanıyla (Modül A) CE işareti iliştirilen ürünlerde süre sınırı yoktur, ancak ürün veya standartlar değiştiğinde yeniden değerlendirme gerekir. Ayrıntılar: CE belgesi kaç yıl geçerlidir.

Elektromanyetik bozulmaya neden olabilecek veya performansı elektromanyetik bozulmadan etkilenebilecek elektrikli ve elektronik cihazları ve sabit tesisleri kapsar. Ev aletleri, endüstriyel makineler, kontrol panoları, aydınlatma ürünleri ve elektronik ekipmanlar bu kapsamdadır. Kablosuz modül içeren ürünlerde EMC gereklilikleri Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (RED) üzerinden karşılanır.

EMC testleri iki gruptur. Emisyon testleri, cihazın yaydığı elektromanyetik gürültüyü ölçer: iletilen ve ışınımla yayılan emisyon, harmonik akım ve gerilim dalgalanması (flicker). Bağışıklık testleri, cihazın dış etkilere dayanımını ölçer: ESD (EN 61000-4-2), ışınımla yayılan RF (EN 61000-4-3), burst (EN 61000-4-4), surge (EN 61000-4-5), iletilen RF (EN 61000-4-6) ve gerilim çukurları (EN 61000-4-11).

Genellikle hayır. 2014/30/AB kapsamındaki ürünlerde üretici, iç üretim kontrolü (Modül A) ile uygunluğu kendisi beyan edebilir. Üretici isterse AB tip incelemesi (Modül B) ve ardından Modül C yolunu seçerek onaylanmış kuruluş değerlendirmesi alabilir; bu yol özellikle uyumlaştırılmış standartların tam uygulanmadığı durumlarda tercih edilir. Türkiye’de 2014/30/AB kapsamında atanmış tek onaylanmış kuruluş TESTPLUS’tır (NB 2908). Her durumda bağımsız ve güvenilir test raporları teknik dosyanın temelidir.

Önce ürün veya ürün ailesine özel standart aranır: örneğin ev aletleri için EN 55014-1/-2, multimedya cihazları için EN 55032/EN 55035, ölçüm ve laboratuvar cihazları için EN 61326-1. Ürüne özel standart yoksa genel standartlar uygulanır: konut ve hafif sanayi için EN 61000-6-1 ve EN 61000-6-3, endüstriyel ortam için EN 61000-6-2 ve EN 61000-6-4.

Boyutu veya kurulumu nedeniyle laboratuvara taşınamayan makine ve sistemlerde, ilgili standartlar emisyon ve bağışıklık ölçümlerinin kurulu olduğu yerde (in-situ) yapılmasına izin verir; bu durumda ölçüm koşulları ve ortam etkileri test raporunda açıkça belirtilmelidir. TESTPLUS, 2014/30/AB kapsamında test raporlarının ve teknik dosyanın incelenmesini içeren EMC uygunluk değerlendirme hizmeti sunar.

Burst (EN 61000-4-4) testi, endüktif yüklerin anahtarlanmasıyla oluşan hızlı geçici darbelere karşı dayanımı ölçer; besleme hatlarına kuplaj/dekuplaj ağı (CDN), sinyal hatlarına kapasitif kıskaç ile uygulanır. ESD (EN 61000-4-2) testi, insan dokunmasıyla oluşan elektrostatik boşalmaya karşı dayanımı ölçer. Ayrıntılar: EMC burst testi ve EMC ESD testi.

Gönüllü alan belgelendirmesi, mevzuatın onaylanmış kuruluş katılımını zorunlu tutmadığı ürünlerde üreticinin kendi isteğiyle bağımsız bir üçüncü taraf kuruluşa uygunluk değerlendirmesi yaptırmasıdır. Örneğin 2006/42/AT Ek IV listesinde yer almayan makinelerde üretici uygunluğu kendisi beyan edebilir; yine de ürününün ilgili harmonize standartlara göre incelenmesini ve sonucun bir belgeyle ortaya konmasını talep edebilir. TESTPLUS, Ek IV dışındaki makineler için gönüllü alanda makine emniyeti belgelendirmesi yapar.

Hayır, zorunlu değildir ve üreticinin yasal yükümlülüklerinin yerine geçmez. Teknik dosyayı hazırlamak, AT uygunluk beyanını düzenlemek ve CE işaretini iliştirmek her durumda üreticinin sorumluluğundadır. Gönüllü belge, bu beyanın bağımsız bir kuruluşun yaptığı inceleme ve testlerle desteklendiğini gösterir. Gönüllü alanda düzenlenen belge AT tip inceleme belgesi değildir.

Başlıca faydaları şunlardır: Ürünün emniyet gerekliliklerini karşıladığı, üreticiden bağımsız ve tarafsız bir kuruluş tarafından teyit edilir. Tasarımdaki ve teknik dosyadaki eksikler ürün piyasaya çıkmadan önce tespit edilir. İthalatçı, distribütör ve son kullanıcı nezdinde güven artar; ihale ve satın alma şartnamelerinde istenen üçüncü taraf belgesi karşılanır. Piyasa gözetimi ve denetimi ile gümrük kontrollerinde uygunluğun gösterilmesi kolaylaşır. Olası bir kaza veya şikâyet durumunda üreticinin gerekli özeni gösterdiği belgelenmiş olur.

TESTPLUS, 2006/42/AT Ek IV kapsamında olmayan makineler için gönüllü alanda makine emniyeti belgelendirmesi yapar; jeneratörler ve kompresörler bunun tipik örnekleridir. Bu ürünlerin birçoğu aynı zamanda 2000/14/AT gürültü yönetmeliği kapsamındadır; bu durumda gürültü tarafında onaylanmış kuruluş katılımı zorunlu olabilir ve iki değerlendirme birlikte planlanabilir. Ürününüzün hangi kapsamda olduğunu öğrenmek için teknik ekibimize başvurabilirsiniz.

Süreç zorunlu alandakiyle aynı adımları izler: başvuru ve kapsamın belirlenmesi, teknik dosyanın incelenmesi, ilgili harmonize standartlara göre test ve muayene, bulguların raporlanması ve uygunluk kararı. Uygun bulunan ürün için belge düzenlenir. TESTPLUS danışmanlık hizmeti vermez; teknik dosyayı üretici hazırlar, TESTPLUS yalnızca uygunluk değerlendirmesini yapar.

Onaylanmış kuruluş, bir ülke tarafından belirli AB yönetmelikleri kapsamında uygunluk değerlendirmesi yapmak üzere yetkilendirilen ve Avrupa Komisyonu’na bildirilen bağımsız kuruluştur. Her kuruluşun dört haneli bir numarası vardır ve Komisyon’un NANDO veri tabanından doğrulanabilir. TESTPLUS’ın numarası 2908’dir.

Yönetmelik izin veriyorsa evet. Örneğin EMC ve Alçak Gerilim yönetmeliklerinde veya Ek IV dışındaki makinelerde üretici, iç üretim kontrolü (Modül A) ile uygunluğu kendisi beyan edebilir. Bu durumda test raporları, teknik dosya ve uygunluk beyanının sorumluluğu tamamen üreticidedir. Ayrıntılar: self deklarasyon.

TESTPLUS Teknik Kontrol ve Belgelendirme, 2908 numaralı AB Onaylanmış Kuruluşudur ve TÜRKAK tarafından AB-0155-U numarasıyla ISO/IEC 17065 kapsamında akredite edilmiştir. Ana faaliyet alanları 2000/14/AT gürültü emisyonu, 2006/42/AT makine emniyeti ve 2014/30/AB elektromanyetik uyumluluktur; TESTPLUS, 2014/30/AB kapsamında Türkiye’de atanmış tek onaylanmış kuruluştur. Ayrıntılar: akreditasyonlarımız.

Süreç genellikle şu adımlardan oluşur: başvuru ve ürün bilgilerinin paylaşılması, kapsam belirleme ve teklif, teknik dosya incelemesi, test ve ölçümler (laboratuvarda veya sahada), raporlama ve uygun sonuçta sertifika. Süre; ürünün karmaşıklığına ve teknik dosyanın hazır olup olmamasına göre değişir. Başvuru için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.