EMC Testleri Nedir? Hangi Testler Yapılır?
EMC testleri (elektromanyetik uyumluluk testleri), elektrikli ve elektronik bir ürünün çevresine kabul edilemez elektromanyetik bozulma yaymadığını (emisyon) ve çevresindeki elektromanyetik etkilere karşı amaçlandığı şekilde çalışmaya devam ettiğini (bağışıklık) gösteren ölçümlerdir. AB’de ve Türkiye’de 2014/30/AB Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği kapsamındaki ürünlerin CE işareti taşıyabilmesi için bu gerekleri karşıladığının gösterilmesi zorunludur; uygunluk büyük ölçüde harmonize standartlara göre yapılan EMC testleriyle kanıtlanır.
Hazırlayan: TESTPLUS Teknik Ekibi · Güncelleme: Ekim 2026
Özet: EMC Testlerinin İki Ana Grubu
- İletilen emisyon (150 kHz – 30 MHz)
- Işıyan emisyon (30 MHz – 1 GHz ve gerekirse 6 GHz’e kadar)
- Harmonik akımlar (EN 61000-3-2 / -3-12)
- Gerilim dalgalanması ve kırpışma (EN 61000-3-3 / -3-11)
- Elektrostatik boşalma (ESD)
- Işıyan RF alan, hızlı geçici rejim (EFT/Burst), ani yükselme (Surge)
- İletilen RF bozulmalar, şebeke frekanslı manyetik alan
- Gerilim çukurları ve kısa kesintiler
EMC Testi Neden Gereklidir?
Elektrikli ve elektronik cihazlar çalışırken istemeden elektromanyetik enerji yayar ve aynı zamanda çevredeki kaynaklardan (motor sürücüleri, kaynak makineleri, telsizler, şebeke olayları) etkilenir. Bu etkileşim kontrol altına alınmazsa:
- Yakındaki cihazların ve haberleşme sistemlerinin çalışması bozulabilir,
- Makinelerde beklenmeyen hareket veya güvenlik fonksiyonu kaybı gibi tehlikeli durumlar oluşabilir,
- Ürün piyasa gözetimi denetimlerinde uygunsuz bulunabilir, satışı durdurulabilir veya geri çağrılabilir.
Bu nedenle EMC testleri; ürün güvenilirliği, yasal uygunluk ve pazara erişim için temel bir adımdır.
Hangi Ürünler 2014/30/AB Kapsamındadır?
Elektromanyetik bozulma oluşturabilen veya performansı bu bozulmalardan etkilenebilen tüm aygıtlar ve sabit tesisler yönetmelik kapsamındadır. Bazı ürün grupları ise EMC gereklerini kendi özel mevzuatları altında karşılar:
| Kapsamdaki Başlıca Ürünler | Kendi Mevzuatı Olan Ürünler (2014/30/AB dışı) |
|---|---|
| Makineler ve endüstriyel kontrol sistemleri | Telsiz ekipmanları – 2014/53/AB (RED) |
| Elektrikli ev aletleri ve el aletleri | Tıbbi cihazlar – (AB) 2017/745 (MDR), EN 60601-1-2 |
| Bilgisayar, ses-görüntü ve multimedya cihazları | Motorlu taşıtlar ve elektronik alt montajları – UNECE R10 |
| Aydınlatma armatürleri ve LED sürücüler | Denizcilik ekipmanları ve sivil havacılık ürünleri |
| Ölçme, kontrol ve laboratuvar cihazları | Doğası gereği etkisiz (pasif) ekipmanlar |
| Frekans konvertörleri, güç kaynakları, şarj üniteleri | — |
Sabit tesisler: Belirli bir yerde kalıcı olarak kurulan sistemler (ör. üretim hatları, enerji tesisleri) CE işareti taşımaz; ancak iyi mühendislik uygulamalarına göre kurulmalı ve bu uygulamalar belgelenmelidir.
Başlıca EMC Test Standartları
Emisyon Standartları
| Standart | Kapsam |
|---|---|
| EN 55011 (CISPR 11) | Endüstriyel, bilimsel ve tıbbi (ISM) cihazlar – makineler dâhil; Grup 1/2, Sınıf A/B |
| EN 55014-1 (CISPR 14-1) | Ev aletleri, elektrikli el aletleri ve benzeri cihazlar |
| EN 55015 (CISPR 15) | Aydınlatma ekipmanları |
| EN 55032 (CISPR 32) | Multimedya cihazları (BT ve ses-görüntü) |
| EN IEC 61000-6-3 / 61000-6-4 | Genel emisyon: konut ve hafif sanayi / endüstriyel ortam |
| EN IEC 61000-3-2 / 61000-3-12 | Harmonik akım emisyonu (≤ 16 A / 16 – 75 A) |
| EN 61000-3-3 / 61000-3-11 | Gerilim değişimleri, dalgalanma ve kırpışma (≤ 16 A / ≤ 75 A) |
Bağışıklık Standartları ve Temel Testler
| Standart | Test |
|---|---|
| EN 61000-4-2 | Elektrostatik boşalma (ESD) bağışıklığı |
| EN IEC 61000-4-3 | Işıyan RF elektromanyetik alan bağışıklığı |
| EN 61000-4-4 | Elektriksel hızlı geçici rejim / patlama (EFT/Burst) |
| EN 61000-4-5 | Ani yükselme (Surge) bağışıklığı |
| EN 61000-4-6 | RF alanların indüklediği iletilen bozulmalar |
| EN 61000-4-8 | Şebeke frekanslı manyetik alan bağışıklığı |
| EN 61000-4-11 / 61000-4-34 | Gerilim çukurları, kısa kesintiler ve gerilim değişimleri (≤ 16 A / > 16 A) |
| EN 61000-6-1 / 61000-6-2 | Genel bağışıklık: konut ve hafif sanayi / endüstriyel ortam |
| EN 55014-2, EN 55035, EN 61547 | Ürün grubu bağışıklık standartları (ev aletleri, multimedya, aydınlatma) |
Ürününüze uygulanacak güncel harmonize standartları Harmonize Standart Listesi sayfamızdan kontrol edebilirsiniz. Ürüne özel (ürün ailesi) bir EMC standardı varsa, genel standartlar (EN 61000-6 serisi) yerine o standart uygulanır.
Tipik Bağışıklık Test Seviyeleri
Test seviyeleri ürünün kullanılacağı ortama göre belirlenir. Genel standartlardaki tipik değerler:
| Test | Konut / Hafif Sanayi (EN 61000-6-1) | Endüstriyel (EN 61000-6-2) |
|---|---|---|
| ESD | ±4 kV temas / ±8 kV hava | ±4 kV temas / ±8 kV hava |
| Işıyan RF alan | 3 V/m | 10 V/m (80 MHz – 1 GHz), 3 V/m (1 – 6 GHz) |
| EFT/Burst – AC güç girişi | ±1 kV | ±2 kV |
| Surge – AC güç girişi | ±1 kV hat-hat / ±2 kV hat-toprak | ±1 kV hat-hat / ±2 kV hat-toprak |
| İletilen RF (0,15 – 80 MHz) | 3 V | 10 V |
| Şebeke frekanslı manyetik alan | 3 A/m | 30 A/m |
Bağışıklık testlerinde ürünün davranışı performans kriterlerine göre değerlendirilir: A – test sırasında performans kaybı yok; B – geçici bozulma, test sonrası kendiliğinden düzelme; C – kullanıcı müdahalesi veya yeniden başlatma ile düzelen geçici fonksiyon kaybı. Güvenlik fonksiyonu olan makinelerde tehlikeli bir durum hiçbir kriterde kabul edilmez.
Tablodaki değerler bilgilendirme amaçlıdır; esas alınacak seviyeler ürüne uygulanan standardın güncel sürümüne göre belirlenir.
Uygunluk Değerlendirme Yolları: Ek II ve Ek III
2014/30/AB kapsamında üretici iki uygunluk değerlendirme prosedüründen birini seçebilir:
Üretici EMC değerlendirmesini kendisi yapar, teknik dosyayı hazırlar, AB Uygunluk Beyanı’nı düzenler ve CE işaretini iliştirir. Onaylanmış kuruluş katılımı yoktur.
Üretici isteğe bağlı olarak ürününün teknik dosyasını ve EMC değerlendirmesini onaylanmış kuruluşa inceletir. Uygun bulunan ürün için AB Tip İnceleme Sertifikası düzenlenir; üretim ise onaylanan tipe uygun şekilde (Modül C) sürdürülür.
- Uygunluğun bağımsız ve akredite kuruluşça onaylanması
- İthalat, gümrük ve piyasa gözetimi denetimlerinde güçlü kanıt
- Harmonize standartların kısmen uygulandığı veya hiç bulunmadığı durumlarda güvenilir yol
TESTPLUS, 2014/30/AB kapsamında Türkiye’de atanmış tek onaylanmış kuruluş (NB 2908) olarak EMC uygunluk değerlendirme işlemlerini yürütür. Ayrıntılı adımlar için EMC Belgelendirme Süreci sayfamıza bakabilirsiniz.
EMC Değerlendirme Süreci Nasıl İşler?
- Ürün ve ortam tanımı: Ürünün işlevi, kullanım ortamı (konut / endüstriyel), besleme ve bağlantı portları belirlenir.
- Standart seçimi: Ürün ailesi standardı veya genel standartlar (EN 61000-6 serisi) belirlenir.
- Test planı: Çalışma modları, kablo ve port yapılandırmaları ile performans kriterleri tanımlanır.
- Emisyon ve bağışıklık testleri: Testler EMC laboratuvarında yapılır; büyük ve sabit makinelerde standartların izin verdiği durumlarda kurulum yerinde ölçüm yapılabilir.
- Raporlama ve EMC değerlendirmesi: Test raporları ve EMC değerlendirmesi teknik dosyaya eklenir.
- Uygunluk beyanı veya AB tip incelemesi: Üretici AB Uygunluk Beyanı’nı düzenler; Ek III seçildiyse dosya onaylanmış kuruluşa sunulur.
EMC Testleri Nerede Yapılır?
EMC testleri yarı yansımasız oda (SAC), açık alan test sahası (OATS), ekranlı oda ve GTEM hücresi gibi özel donanımlara sahip laboratuvarlarda yapılır. Raporların piyasa gözetimi ve onaylanmış kuruluş incelemelerinde güvenilir kanıt olarak kabul görmesi için testlerin ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılması önerilir.
Teknik Dosyada Bulunması Gerekenler
- Ürünün genel tanımı, model/varyant listesi
- Tasarım ve üretim çizimleri, devre şemaları, parça listeleri
- EMC değerlendirmesi ve uygulanan harmonize standartlar
- Emisyon ve bağışıklık test raporları
- Kullanım kılavuzu ve EMC ile ilgili özel önlemler (ör. ekranlı kablo, filtre, kurulum şartları)
- AB Uygunluk Beyanı
Makinelerde EMC, makine emniyeti değerlendirmesinin bir parçası olarak da ele alınır; ayrıntılar için Makina CE Belgesi Testleri rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
EMC testi zorunlu mu?
2014/30/AB kapsamındaki ürünlerin elektromanyetik uyumluluk gereklerini karşıladığının gösterilmesi zorunludur. Yönetmelik test yapma zorunluluğunu doğrudan tanımlamaz; ancak uygunluk pratikte harmonize standartlara göre yapılan testlerle kanıtlanır.
EMC için onaylanmış kuruluşa başvurmak zorunlu mu?
Hayır. Üretici Ek II (iç üretim kontrolü) ile uygunluğu kendisi beyan edebilir. Ek III AB tip incelemesi isteğe bağlıdır ve uygunluğun bağımsız bir onaylanmış kuruluşça doğrulanmasını sağlar.
EMC ile LVD arasındaki fark nedir?
EMC (2014/30/AB) elektromanyetik emisyon ve bağışıklığı; LVD (2014/35/AB) ise elektrik çarpması, yangın ve mekanik tehlikeler gibi güvenlik konularını kapsar. Elektrikli bir ürün genellikle her iki yönetmeliğe birlikte tabidir.
Sınıf A ve Sınıf B emisyon ne anlama gelir?
Sınıf A endüstriyel ortamda kullanılan ürünler, Sınıf B ise konut ortamında veya alçak gerilim şebekesine doğrudan bağlanan ürünler içindir. Sınıf B sınırları daha sıkıdır.
Telsiz modülü içeren ürünlerde hangi yönetmelik uygulanır?
Wi-Fi, Bluetooth, GSM gibi telsiz modülü içeren ürünler 2014/53/AB Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (RED) kapsamındadır; EMC gerekleri RED’in temel gerekleri içinde (EN 301 489 serisi) değerlendirilir.
AB tip inceleme sertifikası alınca CE işaretinin yanına NB numarası yazılır mı?
Hayır. 2014/30/AB’de Ek III Modül C ile birlikte uygulanır ve üretim aşamasında onaylanmış kuruluş katılımı olmadığından CE işaretinin yanına kuruluş numarası eklenmez.
Ürününüz için AB tip incelemesi (Ek III) veya akredite test hizmetleri hakkında bilgi almak için başvurunuzu iletin.
İlgili sayfalar:
