Radyo Ekipmanları Yönetmeliği (RED) 2014/53/AB: Kapsam, Gereklilikler ve CE İşaretlemesi

Radyo Ekipmanları Yönetmeliği (RED – Radio Equipment Directive) 2014/53/AB, radyo dalgası yayan ve/veya alan ürünlerin Avrupa Birliği pazarına sunulmasına ilişkin temel kuralları belirler. Wi-Fi, Bluetooth, hücresel bağlantı (2G–5G), RFID, NFC, GNSS veya kısa mesafe radyo modülü içeren hemen her ürün bu kapsamdadır.
RED, 13 Haziran 2016’dan bu yana uygulanmakta olup eski R&TTE Direktifi’nin (1999/5/AT) yerini almıştır. Türkiye’de karşılığı Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB)‘dir; piyasa gözetimi ve denetimi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yürütülür.

RED Kapsamına Hangi Ürünler Girer?

Telsiz Ekipman Yönetmeliği (RED) kapsamındaki kablosuz cihazlar

Yönetmelik; haberleşme ve/veya radyo ile konum belirleme (radiodetermination) amacıyla 3000 GHz’in altındaki frekanslarda bilerek radyo dalgası yayan ya da alan elektrikli ve elektronik ürünleri kapsar. Tipik örnekler:

Cep telefonları, tabletler, dizüstü bilgisayarlar, akıllı saatler
Wi-Fi modemler, router’lar, Bluetooth kulaklık ve hoparlörler
Akıllı ev ürünleri, IoT sensörleri, akıllı sayaçlar
Uzaktan kumandalar, kablosuz alarm sistemleri, garaj kapısı kumandaları
RFID/NFC okuyucular, GNSS alıcıları, radar sensörleri
Telsiz ve el telsizi cihazları, radyo ve TV yayın alıcıları
Radyo modülü içeren makine, ev aleti ve endüstriyel ekipmanlar

R&TTE’den farklı olarak yalnızca yayın alıcıları (radyo, TV) da RED kapsamındadır. Radyo özelliği olmayan telekomünikasyon terminal ekipmanları ise artık RED kapsamında değildir; bu ürünler EMC ve LVD yönetmeliklerine tabidir.

Kapsam Dışı Ürünler

Ticari olarak piyasada bulunmayan amatör telsiz ekipmanları
Gemi teçhizatı yönetmeliği (2014/90/AB) kapsamındaki denizcilik ekipmanları
Sivil havacılık mevzuatı kapsamındaki hava aracı ürünleri, parçaları ve donanımları
Yalnızca araştırma-geliştirme tesislerinde profesyonellerce kullanılmak üzere özel üretilmiş değerlendirme kitleri

RED Temel Gereklilikleri

Telsiz cihazın spektrum analizörüyle RF ölçümü

Radyo ekipmanı, yönetmeliğin 3. maddesinde belirtilen temel gereklilikleri karşılamalıdır:

Madde	Gereklilik	Örnek standartlar
3.1(a)	Sağlık ve güvenlik – LVD güvenlik hedefleri gerilim sınırı olmaksızın uygulanır; insanın elektromanyetik alanlara maruziyeti (RF exposure) dahildir	EN IEC 62368-1, EN 62311, EN 62479, EN 50663, EN 50566
3.1(b)	Elektromanyetik uyumluluk (EMC)	ETSI EN 301 489 serisi (-1, -3, -17, -19, -52 vb.)
3.2	Radyo spektrumunun etkin kullanımı ve zararlı girişimin önlenmesi	EN 300 328, EN 301 893, EN 300 220, EN 300 330, EN 303 413, EN 301 908 serisi
3.3	Belirli ürün kategorileri için ek gereklilikler (siber güvenlik, ortak şarj cihazı, acil servislere erişim vb.)	EN 18031-1 / -2 / -3

Güncel Gelişmeler: Siber Güvenlik ve Ortak Şarj Cihazı

RED siber güvenlik gereklilikleri kapsamında bağlı cihaz testi

Siber Güvenlik – (AB) 2022/30

(AB) 2022/30 sayılı Yetki Devredilmiş Tüzük ile RED’in 3.3(d), (e) ve (f) maddeleri aktive edilmiştir. 1 Ağustos 2025‘ten itibaren internete bağlanabilen radyo ekipmanları, kişisel veri işleyen ürünler, çocuklara yönelik ürünler, giyilebilir cihazlar ve para/değer transferi yapan cihazlar için şu gereklilikler zorunludur:

3.3(d): Ağa zarar vermeme ve ağ kaynaklarının kötüye kullanılmasını önleme
3.3(e): Kişisel verilerin ve mahremiyetin korunması
3.3(f): Dolandırıcılığa karşı koruma

Bu gereklilikler için EN 18031-1, EN 18031-2 ve EN 18031-3 standartları AB Resmî Gazetesi’nde bazı kısıtlamalarla yayımlanmıştır. Kısıtlamaların kapsadığı durumlarda (ör. varsayılan parolanın kullanıcı tarafından değiştirilmeden kullanılabildiği tasarımlar) iç üretim kontrolü yeterli olmaz ve onaylanmış kuruluş incelemesi gerekir.

(AB) 2024/2847 Siber Dayanıklılık Yasası’nın (CRA) ana yükümlülükleri 11 Aralık 2027’den itibaren uygulanacaktır. Dijital unsur içeren ürünlerde bu geçiş şimdiden planlanmalıdır.

Ortak Şarj Cihazı (USB-C) – (AB) 2022/2380

RED’i değiştiren (AB) 2022/2380 sayılı Direktif ile cep telefonu, tablet, dijital kamera, kulaklık, el tipi oyun konsolu, taşınabilir hoparlör, e-okuyucu, klavye, fare ve taşınabilir navigasyon cihazlarında 28 Aralık 2024’ten, dizüstü bilgisayarlarda ise 28 Nisan 2026’dan itibaren USB Type-C şarj girişi zorunludur. Ürünün şarj cihazı olmadan da satışa sunulabilmesi ve ambalajda şarj bilgilerinin piktogram ve etiketle gösterilmesi gerekir.

Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri

Yankısız odada telsiz cihazın anten ölçümü

Prosedür	Ne zaman uygulanır?	Onaylanmış kuruluş
İç üretim kontrolü (Modül A – Ek II)	3.2 ve 3.3 gereklilikleri için uyumlaştırılmış standartlar tam olarak ve kısıtlamasız uygulandığında	Gerekmez
AB tip incelemesi + tipe uygunluk (Modül B + C – Ek III)	Uyumlaştırılmış standart yoksa, kısmen uygulandıysa veya kısıtlamalı yayımlandıysa	Gerekir – AB tip inceleme sertifikası düzenlenir
Tam kalite güvencesi (Modül H – Ek IV)	İmalatçının onaylı bir tam kalite güvence sistemi olduğunda	Gerekir – CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluş numarası yer alır

İmalatçının Yükümlülükleri ve CE İşaretlemesi

Temel gerekliliklere göre test ve değerlendirme yapılması
Teknik dosyanın hazırlanması ve ürün piyasaya arz edildikten sonra 10 yıl saklanması
AB uygunluk beyanının düzenlenmesi (ürünle birlikte tam metin veya internet adresi verilen basitleştirilmiş beyan)
Ürün üzerinde CE işareti, tip/seri numarası ve imalatçı bilgileri
Kullanım kılavuzunda çalışma frekans bantları ve azami yayın gücü bilgisi
Bazı ülkelerde kullanım kısıtlaması varsa bunun ambalajda belirtilmesi
Türkiye’de piyasaya arz için kullanım kılavuzu ve güvenlik bilgilerinin Türkçe olması

Hazır onaylı bir radyo modülü kullanmak, nihai ürünün RED uygunluğunu otomatik olarak sağlamaz. Modülün entegre edildiği ürün; anten, mahfaza, güç kaynağı ve RF maruziyeti açısından nihai hâliyle yeniden değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Radyo modülü içeren bir makine hangi yönetmeliklere tabidir?

Radyo ekipmanı içeren bir ürün, elektrik güvenliği ve EMC açısından LVD ve EMC yönetmelikleri yerine RED kapsamında değerlendirilir. Ürün bir makine ise RED’e ek olarak Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) de uygulanır; 20 Ocak 2027’den itibaren ise (AB) 2023/1230 Makine Tüzüğü geçerli olacaktır.

RED kapsamında onaylanmış kuruluş her zaman gerekli mi?

Hayır. 3.2 ve 3.3 gereklilikleri için uyumlaştırılmış standartlar tam ve kısıtlamasız uygulanabiliyorsa imalatçı iç üretim kontrolü ile uygunluğu kendisi beyan edebilir. Aksi durumda onaylanmış kuruluş incelemesi gerekir.

Siber güvenlik gereklilikleri tüm radyo ürünleri için geçerli mi?

Hayır. (AB) 2022/30 yalnızca internete bağlanabilen ürünler, kişisel veri işleyen ürünler, çocuk ürünleri, giyilebilir cihazlar ve para transferi yapan cihazlar gibi belirli kategoriler için geçerlidir.

RED ile ilgili sorularınız mı var?

Radyo Ekipmanları Yönetmeliği (RED) hakkında bilgi almak için TESTPLUS ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geçin