Makinalar ve Elektrikli Ekipmanlar İçin 2014/30/EU Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği’ne Göre CE Belgelendirme
Elektromanyetik uyumluluk (EMC), elektrikli ve elektronik bir cihazın çevresine kabul edilemez elektromanyetik bozulma yaymaması ve çevresindeki elektromanyetik etkilere karşı amaçlandığı şekilde çalışmaya devam edebilmesidir. CE harfleri Fransızca “Conformité Européenne” ifadesinin kısaltmasıdır. Elektrikli ürünlerin CE işaretlemesi için Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) testleri bir zorunluluktur. Bu zorunluluk eski yönetmelik olan 2004/108/EC no’lu EMC Yönetmeliği tarafından belirlenmiştir. Ancak ilgili EMC Yönetmeliği’nde bazı değişiklikler yapılarak Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde 2014/30/EU nolu yeni EMC Yönetmeliği yayımlanmıştır. Yeni yayımlanan EMC Yönetmeliği, 20 Nisan 2016 tarihinden itibaren zorunlu hale gelmiştir.
2014/30/AB kapsamında üretici, uygunluğu iç üretim kontrolü (Modül A, Ek II) ile kendisi beyan edebilir veya isteğe bağlı olarak AB tip incelemesi (Modül B) ve ardından tipe uygunluk (Modül C, Ek III) yolunu seçerek onaylanmış kuruluş değerlendirmesi alabilir. Onaylanmış kuruluş yolu, özellikle uyumlaştırılmış standartların uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı durumlarda tercih edilir.
EMC Testi Zorunlu Mudur?
Elektrikli cihazların elektromanyetik enerjilerinin yayılımını kontrol eden bilime Elektromanyetik Uyumluluk denir. EMC testlerinin sonucunda aşağıdaki değerlendirme yapılır;
Emisyon
Duyarlılık
EMC testleri elektromanyetik yayınımı kabul edilebilir seviyelere indirmek ve riskleri azaltmak için gereklidir.
ELEKTRİKLİ CİHAZLAR İÇİN 2014/30/EU Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği’ne Göre Teknik Dosya Nasıl Hazırlanır?
2014/30/EU EMC yönetmeliğine göre ürün ilgili uyumlaştırılmış standartlarına göre yayılım ve bağışıklılık testleri yapılır; testlerin ISO/IEC 17025 akreditasyonlu laboratuvarlarda yapılması, raporların güvenilirliği açısından tavsiye edilir. Sonrasında varsa diğer yönetmeliklere (örneğin LVD Yönetmeliği’ne) göre de uygunluğu sağlanarak teknik dosya hazırlanır. Son olarak da Uygunluk Beyanı hazırlanarak CE işaretlemesi yönetmelikte belirtildiği ölçülerde ve şekilde ürün üzerine yerleştirilmelidir.
Teknik dosya en az aşağıdakileri içerecek şekilde hazırlanmalıdır.
Ürünün genel bir tanımı ve açıklaması
Ürünün teknik özelliklerini gösteren çizimler
Ürüne ait teknik çizimlerin ve ürünün çalıştırılması için gerekli açıklamalar
Uygulanan uyumlaştırılmış (harmonize) test standartlarının listesi
Test raporları
Uygunluk Beyanı
Başlıca 2014/30/EU Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği Standartları Nelerdir?
EN 61000 – 4 – 2 Elektrostatik Boşalma Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 3 Işıyan Elektromanyetik Alan Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 4 Elektriksel Hızlı Geçici Rejim / Patlama Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 5 Ani Yükselmelere Karşı Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 6 RF Alanlar Tarafından İndüklenen İletilen Bozulmalara Karşı Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 8 Şebeke Frekanslı Manyetik Alan Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 9 Darbe Şeklindeki Manyetik Alan Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 11 Gerilim Çukurları, Kısa Kesintiler ve Gerilim Değişmeleri ile İlgili Bağışıklık Deneyi
EN 61000 – 4 – 16 0Hz – 150 kHz Frekans Aralığında İletilen Ortak Mod Bozulmalar
EN 61000 – 3 – 2 Akım Harmonikleri Yayınımı
EN 61000 – 3 – 3 Gerilim Dalgalanmaları ve Kırpışma Sınır Değerleri
EN 55011, EN 55032, EN 55025 Bağlantı Ucu Bozulma Gerilimi
EN 55014-1, EN 55014 – 2 Ev Aletleri, Elektrikli Aletler ve Benzeri Aparatlar
EN 61000 – 6 – 1, EN 61000 – 6 – 3 Yerleşim Birimleri, Ticari ve Hafif Sanayi Ortamları Cihazları
EN 61000 – 6 – 2, EN 61000 – 6 – 4 Sanayi Ortamı Cihazları
EN 60601 – 1 – 2 Elektrikli Tıbbi Cihazlar
EN 61326 – 1 Ölçme, Kontrol ve Laboratuarda Kullanım için Elektrikli Cihazlar
EN 301 489-1 Elektromanyetik Uyumluluk ve Radyospektrum Konuları – Radyo Cihazı ve Hizmetleri için Elektromanyetik Uyumluluk Bağışıklık ve Yayılım Deneyleri
EN 60974 – 10, Ark Kaynağı Cihazları
EMC Uygunluk Değerlendirmesi: Modül A ve Modül B+C
- Modül A – İç üretim kontrolü: Üretici uyumlaştırılmış standartlara göre EMC değerlendirmesini yapar, teknik dosyayı oluşturur ve AB uygunluk beyanını düzenler. Onaylanmış kuruluş gerekmez.
- Modül B + C – AB tip incelemesi ve tipe uygunluk: Üretici teknik dosyayı onaylanmış kuruluşa sunar; kuruluş dosyayı değerlendirir ve uygun bulursa AB tip inceleme sertifikası düzenler. Seri üretimde ürünlerin incelenen tipe uygunluğu Modül C ile sağlanır. Türkiye’de 2014/30/AB kapsamında atanmış tek onaylanmış kuruluş TESTPLUS’tır (NB 2908).
Her iki yolda da güvenilir test raporları teknik dosyanın temelidir. Kablosuz modül (Wi-Fi, Bluetooth vb.) içeren ürünlerde EMC gereklilikleri Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (RED) üzerinden karşılanır.
Başlıca EMC Testleri
- Emisyon testleri: İletilen ve ışınımla yayılan emisyon, harmonik akım (EN 61000-3-2) ve gerilim dalgalanması/kırpışma (EN 61000-3-3)
- Bağışıklık testleri: ESD (EN 61000-4-2), ışınımla yayılan RF (EN 61000-4-3), burst (EN 61000-4-4), surge (EN 61000-4-5), iletilen RF (EN 61000-4-6) ve gerilim çukurları/kesintiler (EN 61000-4-11)
Laboratuvara taşınamayan büyük makine ve sistemlerde, ilgili standartlar ölçümlerin kurulu olduğu yerde (in-situ) yapılmasına izin verir.
Makinelerde EMC ve İthalat
Makineler çoğu zaman 2006/42/AT Makine Emniyeti, Alçak Gerilim ve EMC yönetmeliklerinin tamamına aynı anda tabidir ve bu yönetmeliklerin hepsi tek bir AB uygunluk beyanında listelenir. Türkiye’ye ithalatta EMC yönetmeliği, Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (2026/32) kapsamındaki pek çok GTİP için TAREKS üzerinden denetlenir.
TESTPLUS, 2014/30/AB Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği kapsamında Türkiye’de atanmış tek onaylanmış kuruluştur (NB 2908). AB tip incelemesi (Modül B) dahil, EMC test raporlarının ve teknik dosyanın incelenmesini içeren uygunluk değerlendirme hizmeti sunar. Başvuru ve bilgi için bizimle iletişime geçin. Sık sorulan sorular için SSS sayfamıza bakabilirsiniz.
