AT uygunluk belgesi ifadesi günlük dilde iki farklı belge için kullanılır: üreticinin düzenlediği AB (AT) uygunluk beyanı ve onaylanmış kuruluşun verdiği AT tip inceleme sertifikası. İkisi farklı belgelerdir ve farklı kişiler tarafından düzenlenir. Bu yazıda her ikisini ve aralarındaki farkı açıklıyoruz.
AB (AT) Uygunluk Beyanı Nedir?
AB uygunluk beyanı (EU/EC Declaration of Conformity), üreticinin veya yetkili temsilcisinin ürünün uygulanabilir tüm AB mevzuatına uygun olduğunu kendi sorumluluğunda beyan ettiği belgedir. CE işareti iliştirilen her ürün için düzenlenmesi zorunludur ve onaylanmış kuruluş katılımı olsun ya da olmasın her zaman üretici tarafından imzalanır. 2006/42/AT Ek II-A’ya göre makineler için uygunluk beyanında şunlar bulunmalıdır:
- Üreticinin ve varsa yetkili temsilcinin unvanı ve adresi
- Teknik dosyayı derlemeye yetkili kişinin adı ve adresi
- Makinenin tanımı: genel adı, işlevi, modeli, tipi ve seri numarası
- Makinenin 2006/42/AT’ye ve uygulanabilir diğer direktiflere uygun olduğuna dair beyan
- AT tip incelemesi yapıldıysa onaylanmış kuruluşun adı, adresi, numarası ve sertifika numarası
- Uygulanan uyumlaştırılmış standartlar ve diğer teknik standartlar
- Beyanın yeri, tarihi ile imza yetkilisinin adı ve imzası
AT Tip İnceleme Sertifikası Nedir?
AT tip inceleme sertifikası (EC Type-Examination Certificate), onaylanmış kuruluşun, makinenin teknik dosyasını ve temsili bir numunesini inceleyip test ederek yönetmeliğin temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerini karşıladığını doğruladığı prosedürün (2006/42/AT Ek IX, Modül B) sonunda düzenlediği sertifikadır. Değerlendirmede ürünün tasarım özellikleri ve ilgili C tipi standartların gereklilikleri esas alınır.
2006/42/AT Ek IV’te listelenen makinelerde üretici, uyumlaştırılmış standartları tam olarak uygulamamışsa AT tip incelemesi (Ek IX) veya tam kalite güvencesi (Ek X) yolunu seçmek zorundadır; standartları tam olarak uyguladıysa iç kontrol (Ek VIII) de mümkündür. Üretici, AT tip inceleme sertifikasının geçerliliğini her beş yılda bir onaylanmış kuruluşa gözden geçirtmekle yükümlüdür (bkz. CE belgesi kaç yıl geçerlidir).
AT tip incelemesi (Modül B) yolunda CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluş numarası kullanılmaz; numara yalnızca onaylanmış kuruluşun üretim aşamasına da dahil olduğu tam kalite güvencesi (Ek X) gibi prosedürlerde CE işaretiyle birlikte yer alır.
Uygunluk Beyanı ile AT Tip İnceleme Sertifikası Arasındaki Fark
- Düzenleyen: Uygunluk beyanını üretici, AT tip inceleme sertifikasını onaylanmış kuruluş düzenler.
- Zorunluluk: Uygunluk beyanı CE işaretli her ürün için zorunludur; AT tip inceleme sertifikası yalnızca mevzuatın onaylanmış kuruluş katılımını gerektirdiği veya üreticinin bu yolu seçtiği durumlarda gerekir.
- İlişki: AT tip inceleme sertifikası varsa, numarası uygunluk beyanında belirtilir. Sertifika tek başına CE işareti iliştirmek için yeterli değildir; uygunluk beyanı her durumda düzenlenmelidir.
İthalatta Uygunluk Beyanının Önemi
Makinaların Türkiye’ye ithalatında AB uygunluk beyanı TAREKS’e yüklenen zorunlu belgeler arasındadır. 2026/32 sayılı Tebliğe göre beyanın usulüne uygun düzenlenmediğinin tespiti hâlinde, diğer şartlar uygun olsa dahi başvuru olumsuz sonuçlanır. Denetlenen GTİP’ler için 2026/32 GTİP listesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Yeni Makine Tüzüğü (AB) 2023/1230 ile Ne Değişiyor?
20 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak (AB) 2023/1230 Makine Tüzüğü ile belgenin adı “AB uygunluk beyanı”, sertifikanın adı ise “AB tip inceleme sertifikası” olur. Ek I Bölüm A’daki yüksek riskli makinelerde onaylanmış kuruluş katılımı zorunlu hale gelir. Konuyla ilgili diğer sorular için Sık Sorulan Sorular sayfamıza bakabilirsiniz.
TESTPLUS, 2908 numaralı AB Onaylanmış Kuruluşu olarak 2006/42/AT kapsamında AT tip incelemesi yapmaya yetkilidir. Sorularınız ve talepleriniz için teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
