Direktif 2000/14/EC: Forkliftler Kapsama Giriyor mu?
İçten yanmalı denge ağırlıklı istifleme araçları, AB’nin dış ortam gürültü direktifi kapsamında sıkı gürültü sınırlarına ve onaylanmış kuruluş denetimine tabi. Neler bilmeniz gerekiyor?
Direktif 2000/14/EC Nedir? Hızlı Hatırlatma
Direktif 2000/14/EC, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından 8 Mayıs 2000 tarihinde kabul edilmiş ve 3 Ocak 2002’den itibaren yürürlüğe girmiştir. Direktifin temel amacı, açık alanda kullanılan ekipmanlardan çevreye yayılan gürültü emisyonlarını düzenlemek, CE işaretlemesi yoluyla iç pazarda serbest dolaşımı güvence altına almak ve vatandaşların sağlığını korumaktır.
Direktif, toplam 57 farklı ekipman kategorisini kapsamaktadır. Bu kategoriler iki farklı yükümlülük rejimine ayrılmaktadır: gürültü sınırına tabi olan ekipmanlar (Madde 12) ve yalnızca gürültü işaretlemesine tabi olan ekipmanlar (Madde 13).
| Temel Kavram: Garantili Ses Guç Duzeyi (LWA) |
| Direktif kapsamındaki tüm ekipmanlar, garantili ses güç düzeyi (LWA) değerini CE işaretinin yanına eklemek zorundadır. Bu değer watt cinsinden akustik gücü logaritmik ölçekte ifade eder (dB/1 pW). Üretici bu değerin aşılmayacağını garanti etmektedir — üretim dağılımı ve ölçüm belirsizliği dikkate alınarak hesaplanır. |
Forkliftler: İki Farklı Kategori, İki Farklı Yükümlülük
Direktifin Ek I, madde 36’sı “içten yanmalı motorlu denge ağırlıklı istifleme araçlarını” (lift trucks, combustion-engine driven, counterbalanced) tanımlamaktadır. Bu kategori, direktifte tek bir ekipman tipi olarak listelenmiş olsa da uyum rejimi açısından önemli bir ikiye ayrılma vardır:
| ⚠ Kritik Ayrım: Hangi Forklift Hangi Maddeye Giriyor? |
| Direktif, aynı ekipman tipini iki farklı şekilde ele almaktadır. Düz denge ağırlıklı forkliftin Madde 12 mi yoksa Madde 13 mü kapsamında olduğu, ikinci alt kategori tanımına ve taşıma kapasitesine göre belirlenir. |
Forklift Kapsam Tablosu
| Forklift Alt Kategorisi | Ek I Madde | Yükümlülük Rejimi | Kapasite Koşulu |
| Standart denge ağırlıklı forkliftler (Rough terrain trucks dahil; konteyner taşıma hariç) | Madde 36 (1. bent) | Madde 12 – Gürültü Sınırı + Onaylanmış Kuruluş | ≤10 ton dahil tüm kapasiteler |
| “Diğer” denge ağırlıklı forklifter (2. bentte tanımlanan alt tip) | Madde 36 (2. bent) | Madde 13 – Yalnızca İşaretleme | Yalnızca ≤ 10 ton nominal kapasiteliler |
| Konteyner taşıma amaçlı forklifter | Direktif kapsamı dışı | Kapsam Dışı | — |
| Pratik Sonuç |
| Depo ve lojistik sektöründeki standart dizel/LPG forklifler büyük çoğunlukla Madde 12 kapsamına girmektedir; bu da gürültü emisyonlarının belirlenen sınır değerlerin altında olması gerektiği ve onaylanmış kuruluş (Notified Body) denetimine tabi olduğu anlamına gelir. Madde 13 kapsamındakiler ise yalnızca garantili ses güç düzeyini işaretlemek zorundadır. |
Madde 12 Kapsamı: İzin Verilen Gürültü Sınırları
Direktifin Madde 12’si, Madde 12 kapsamındaki forkliftler için iki aşamalı gürültü sınırı öngörmüştür. Her iki aşama da 2006 yılı itibarıyla yürürlüğe girmiş olup günümüzde Aşama II değerleri geçerlidir.
Standart denge ağırlıklı forklifler, tekerlekli dozerlerin ve tekerlekli yükleyicilerin yer aldığı grupta değerlendirilmektedir. İzin verilen ses güç düzeyleri (Aşama II, 3 Ocak 2006’dan itibaren):
| Ekipman Grubu | Net Güç (P) | Aşama I (2002’den itibaren) | Aşama II (2006’dan itibaren, geçerli) |
| Tekerlekli dozerler, tekerlekli yükleyiciler, içten yanmalı denge ağırlıklı forklifler, mobil vinçler vb. | P ≤ 55 kW | 104 dB | 101 dB |
| Tekerlekli dozerler, tekerlekli yükleyiciler, içten yanmalı denge ağırlıklı forklifler vb. | P > 55 kW | 85 + 11 lg P dB | 82 + 11 lg P dB |
| “Direktif kapsamındaki forklifte ilişkin gürültü değeri, yalnızca ‘sürüş’ ve ‘kaldırma’ modlarında hesaplanır. Bu değer forkliftin gerçek operasyon profilini yansıtmaz; yalnızca karşılaştırma amacıyla kullanılabilir.”
— FEM Bölümü Endüstriyel Araçlar Teknik Dokümanı (IT-4.003) |
Onaylanmış Kuruluş Gerektiren Uygunluk Değerlendirmesi
Madde 12 kapsamındaki forkliftler için Madde 14(1), üç farklı uygunluk değerlendirme prosedüründen birinin seçilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu prosedürlerin tamamı üçüncü taraf onaylanmış kuruluş (Notified Body) katılımını gerektirmektedir:
| Seçenek | Prosedür | Açıklama |
| A | Ek VI Prosedürü | Teknik belgeler onayı ile üretim iç denetimi ve periyodik kontrol. En yaygın kullanılan yöntem. Onaylanmış kuruluş tasarım ve üretim aşamasında uyumu denetler. |
| B | Ek VII Prosedürü | Birim doğrulama prosedürü. Seri üretim dışı, tek ekipmanlar için uygundur. Her birim ayrı ayrı onaylanmış kuruluş tarafından doğrulanır. |
| C | Ek VIII Prosedürü | Tam kalite güvencesi prosedürü. ISO 9001 gibi onaylı kalite yönetim sistemine sahip üreticiler için geçerlidir. |
Buna karşın, yalnızca Madde 13 kapsamına giren ekipmanlar için Madde 14(2) çerçevesinde Ek V iç üretim denetimi yeterlidir; bu durumda onaylanmış kuruluş gerekli değildir.
| ✓ Madde 13 Kapsamı: Daha Hafif Yükümlülük |
| Yalnızca işaretleme rejimi kapsamındaki ekipmanlar (Madde 13), gürültü sınırı aşmaksızın garantili ses güç düzeyini ürün üzerine işaretlemek ve AT Uygunluk Beyanı düzenlemek zorundadır. Onaylanmış kuruluş müdahalesi gerekmez; üretici kendi teknik belgesiyle uyumu ispat eder. |
| GÜNCEL GELİŞME · MAYIS 2025
Yeni Ek III Ölçüm Metodolojisi Yürürlükte Komisyon Yetki Devri Düzenlemesi (EU) 2024/1208, 22 Mayıs 2025 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır. Bu düzenleme, Direktif 2000/14/EC’nin Ek III’ündeki gürültü ölçüm yöntemlerini yenilemektedir. 22 Mayıs 2025 öncesinde piyasaya sürülen ürün modelleri için eski Ek III kapsamındaki teknik raporlar, 22 Mayıs 2028’e kadar uygunluk değerlendirmesinde geçerliliğini korumaktadır. |
Temmuz 2025’te yayımlanan güncel Uygulama Kılavuzu, 11 Temmuz ve 5 Aralık 2024 ile 27 Mart 2025 tarihli Komisyon Uzman Grubu toplantılarında varılan mutabakatları içermektedir. Yeni Ek III ile ilgili herhangi bir soru için Komisyon’un fonksiyonel posta kutusu kullanılabilmektedir: GROW-DIR-NOISE@ec.europa.eu
Forklift Üreticisi/İthalatçısı İçin Uyum Kontrol Listesi
- Forkliftinizin “standart denge ağırlıklı” mı yoksa “diğer denge ağırlıklı” (Ek I madde 36, 2. bent) kategorisinde mi olduğunu belirleyin ve kapasite sınırını (10 ton) kontrol edin.
- Madde 12 kapsamındaysanız, uygun onaylanmış kuruluşu seçin ve Ek VI / VII / VIII prosedürlerinden birini başlatın.
- Güç sınıfınıza (≤55 kW veya >55 kW) göre uygulanacak Aşama II ses güç düzeyi sınırını hesaplayın ve garantili LWA değerini belirleyin.
- 22 Mayıs 2025 sonrasında piyasaya sürülen modeller için gürültü ölçümlerini yeni Ek III yöntemlerine göre yapın.
- CE işaretlemesini ve garantili ses güç düzeyi göstergesini ekipmanın görünür, okunaklı ve silinmez biçimde üzerine iliştirin.
- AT Uygunluk Beyanı’nı düzenleyin ve son üretim tarihinden itibaren 10 yıl muhafaza edin.
- Teknik belgeleri (Ek V–VIII kapsamında) yetkili makamlara sunmak üzere erişilebilir tutun.
- Ayrıca Makina Direktifi 2006/42/EC uygulanıyorsa, gürültü ölçümünün Direktif 2000/14/EC’e göre yapılması zorunludur.
TestPlus ile Direktif 2000/14/EC Kapsamında Akredite Gürültü Ölçümü
Direktif 2000/14/EC’nin Madde 12 kapsamındaki ekipmanlar için gürültü ölçümü yalnızca teknik bir zorunluluk değil; aynı zamanda onaylanmış kuruluş sürecinin ve uygunluk değerlendirmesinin kilit adımıdır. Bu noktada doğru ölçüm altyapısı ve deneyimli teknik ekip belirleyici olmaktadır.
| T E S T P L U S
Akredite Gürültü Ölçüm ve Test Hizmetleri |
| TestPlus olarak, Direktif 2000/14/EC ve yeni Ek III metodolojisi kapsamında forklifler dahil tüm dış ortam ekipmanları için akredite gürültü ölçüm hizmetleri sunmaktayız. Yılların birikimiyle oluşturduğumuz teknik uzmanlık ve sahaya taşıyabildiğimiz ileri düzey ölçüm altyapımız sayesinde üreticilere uygunluk sürecinin en kritik adımında güvenilir destek sağlıyoruz.
Neden TestPlus? |
| ✔ Akredite Hizmet: Uluslararası akreditasyon kapsamında gerçekleştirilen ölçümler, onaylanmış kuruluş ve yetkili makam süreçlerinde doğrudan kabul görmektedir. |
| ✔ 10 Kanallı Eş Zamanlı Ölçüm: Taşınabilir 10 kanallı gürültü ölçüm sistemimiz ile forkliftlerin tüm çalışma noktaları (sürüş, kaldırma, rölanti) tek seferlik test seansında eş zamanlı olarak yakalanmaktadır. Bu yaklaşım hem ölçüm doğruluğunu artırır hem de operasyonel kesinti süresini en aza indirir. |
| ✔ Sahaya Taşınabilir Kurulum: Sabit laboratuvar ortamına gerek kalmadan ekipmanınızın bulunduğu lokasyona — depo, fabrika sahası veya açık alan test bölgesi — geliyoruz. Yeni Ek III kapsamındaki çevre düzeltme faktörü (K2A) hesaplamaları da yerinde gerçekleştirilmektedir. |
| ✔ Uzun Yılların Tecrübesi: Direktif 2000/14/EC’nin yürürlüğe girdiği ilk günden bu yana çok sayıda üretici ve ithalatçıya teknik dosya hazırlığı, gürültü sınırı doğrulaması ve garantili LWA belirleme konularında destek sağladık. |
| ✔ Yeni Ek III Uyumu: 22 Mayıs 2025’ten itibaren geçerli olan güncel ölçüm metodolojisine tam uyumlu prosedürlerle hizmet vermekteyiz. Geçiş dönemi (2025–2028) kapsamındaki eski model testleri için de çözüm sunuyoruz. |
| Forkliftinizin Direktif 2000/14/EC kapsamındaki gürültü testi ve uygunluk süreci için TestPlus ile iletişime geçin. |
Kaynaklar ve Referanslar
| Kaynak | Açıklama |
| Direktif 2000/14/EC | CELEX:32000L0014 — 8 Mayıs 2000 tarihli, gürültü emisyonu çerçeve direktifi. eur-lex.europa.eu |
| Direktif 2005/88/EC | Madde 12 gürültü sınırı tablosunu güncelleyen değişiklik direktifi |
| Reg. (EU) 2024/1208 | Ek III ölçüm yöntemlerini güncelleyen Komisyon düzenlemesi, 22 Mayıs 2025’ten itibaren geçerli |
| Uygulama Kılavuzu (Tem. 2025) | Direktifin uygulanmasına ilişkin Komisyon rehber belgesi, DG GROW. GROW-DIR-NOISE@ec.europa.eu |
| FEM Bölümü IT-4.003 | Direktif 2000/14/EC kapsamında forklift gürültü ölçüm rehberi, fem-eur.com |
| EUR-Lex 02000L0014-20251129 | 29 Kasım 2025 itibarıyla konsolide metin |
| Gelecek Hafta |
| Avrupa Parlamentosu’nun gündemindeki Dış Ortam Gürültü Direktifi revizyonu çalışmaları, elektrikli forklifler ve diğer sıfır emisyonlu ekipman kategorilerinin direktif kapsamındaki geleceğini nasıl şekillendirebilir? Bir sonraki sayımızda european-union.europa.eu’dan güncel haberleri ve Komisyon çalışma belgelerini inceliyoruz. |
Bu belge hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Uyum kararları için akredite onaylanmış kuruluş ve hukuk danışmanına başvurunuz. Birincil kaynak olarak daima eur-lex.europa.eu ve european-union.europa.eu kullanılmalıdır.
