UKCA belgelendirmesi hakkında en sık yanlış bilinen konu şudur: Büyük Britanya’da satılacak ürünler için UKCA işareti zorunlu değildir. İngiltere, makine, gürültü, EMC ve alçak gerilim dahil pek çok ürün grubunda CE işaretini süresiz olarak tanımaya devam etmektedir. Bu yazıda güncel kuralları ve dayanaklarını özetliyoruz.
UKCA İşareti Nedir?
UKCA (UK Conformity Assessed), Brexit sonrasında Büyük Britanya (İngiltere, Galler ve İskoçya) pazarı için getirilen uygunluk işaretidir. AB’deki CE işaretinin İngiltere’deki karşılığıdır. Kuzey İrlanda’da ise Windsor Çerçevesi kapsamında CE işareti kullanılmaya devam eder; ürün bir UK onaylı kuruluş tarafından değerlendirildiyse CE işaretinin yanına UKNI işareti eklenir.
UKCA Zorunlu mu? CE İşareti Büyük Britanya’da Geçerli mi?
Hayır, UKCA zorunlu değildir. The Product Safety and Metrology etc. (Amendment) Regulations 2024 (SI 2024/696), 1 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme, CE işaretinin tanınmasına ilişkin önceki bitiş tarihlerini kaldırmış ve üreticilerin Büyük Britanya mevzuatındaki uygunluk değerlendirmesi ve test gerekliliklerini, karşılık gelen AB gerekliliklerine uyarak karşılamasına kalıcı olarak izin vermiştir. İngiltere hükümetinin güncel rehberine göre CE işareti bu alanlarda UKCA işaretinin yanında veya yerine kullanılabilir.
Düzenlemenin kapsadığı başlıca mevzuat:
- Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 – Makine (2006/42/AT karşılığı)
- Noise Emission in the Environment by Equipment for use Outdoors Regulations 2001 – Dış mekân gürültü (2000/14/AT karşılığı)
- Electromagnetic Compatibility Regulations 2016 – EMC (2014/30/AB karşılığı)
- Electrical Equipment (Safety) Regulations 2016 – Alçak gerilim (2014/35/AB karşılığı)
- Radio Equipment Regulations 2017, Pressure Equipment (Safety) Regulations 2016, kişisel koruyucu donanım, gaz yakan cihazlar, oyuncaklar, ATEX, asansörler, RoHS ve diğer ürün mevzuatı
İstisnalar: İnşaat ürünleri (Construction Products Regulations 2013) ve tıbbi cihazlar (Medical Devices Regulations 2002) için kendi özel kuralları geçerlidir; bu ürünlerde ilgili sektör rehberi ayrıca incelenmelidir.
UKCA İşareti Hangi Durumda Kullanılır?
CE işareti, ürünün AB mevzuatına uygun olduğunu gösterir. Onaylanmış kuruluş katılımı gereken ürünlerde değerlendirme bir AB onaylanmış kuruluşu (Notified Body) tarafından yapıldıysa CE işareti kullanılır. UKCA işareti ise uygunluk değerlendirmesi İngiltere mevzuatına göre yapıldığında, özellikle üçüncü taraf değerlendirmesinin bir UK Onaylı Kuruluş (UK Approved Body) tarafından yapıldığı durumlarda kullanılır. Ürün yalnızca İngiltere pazarına yönelikse ya da İngiltere kuralları AB kurallarından ayrıştıysa UKCA tercih edilebilir.
UKCA İşaretinin Ürüne Uygulanması
UKCA işareti kural olarak ürünün kendisine uygulanır. İngiltere hükümetinin güncel rehberine göre işaretin ürüne yapıştırılan bir etikete veya ürünle birlikte verilen dokümana uygulanmasına 31 Aralık 2027’ye kadar izin verilmektedir.
Teknik Dokümantasyon ve UK Uygunluk Beyanı
UKCA işareti kullanan üretici, ürünün İngiltere mevzuatına uygunluğunu gösteren teknik dokümantasyonu hazırlamalı ve bir UK Uygunluk Beyanı düzenlemelidir. Beyanda İngiltere’de belirlenmiş standartlara (designated standards) atıf yapılır. Dokümantasyon, ürün piyasaya arz edildikten sonra genellikle 10 yıl süreyle saklanmalıdır. CE işareti kullanılıyorsa AB teknik dosyası ve AB uygunluk beyanı esas alınır.
UKCA ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Hem AB’ye hem İngiltere’ye satılan ürünler CE ve UKCA işaretini birlikte taşımak zorunda mı?
Hayır. Yukarıda sayılan mevzuat kapsamındaki ürünlerde CE işareti hem AB’de hem Büyük Britanya’da yeterlidir. İsteyen üretici iki işareti birlikte de kullanabilir; bu durumda her iki mevzuatın gerekliliklerini ayrı ayrı karşılamalıdır.
CE ve UKCA için tek bir değerlendirme yeterli mi?
CE işareti için onaylanmış kuruluş gerekiyorsa değerlendirme bir AB onaylanmış kuruluşu tarafından, UKCA için ise bir UK onaylı kuruluş tarafından yapılmalıdır. Ancak test raporları ve teknik dokümantasyon genellikle her iki süreçte de kullanılabilir; bu da maliyeti ve süreyi azaltır.
Kuzey İrlanda’ya satış için ne gerekir?
Kuzey İrlanda’da CE işareti kullanılır. Değerlendirme bir UK onaylı kuruluş tarafından yapıldıysa CE işaretinin yanına UKNI işareti eklenir. UKCA işareti tek başına Kuzey İrlanda’da geçerli değildir.
Dayanaklar
- The Product Safety and Metrology etc. (Amendment) Regulations 2024 (SI 2024/696) – legislation.gov.uk
- GOV.UK: “Using the UKCA marking” rehberi
- GOV.UK: “Product regulations by sector and current approaches to product marking: UKCA and CE regimes”
TESTPLUS, AB Onaylanmış Kuruluş NB 2908 olarak CE işaretine esas uygunluk değerlendirmesi yapar. Başvuru ve bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
