AB Makina Regülasyonu 2023/1230

 

Makina Direktifi Sona Eriyor:

20 Ocak 2027’ye Hazır mısınız?

Avrupa genelinde büyük bir dönüşüm sürecinin geri sayımı başladı. Yeni Makina Tüzüğü (AB) 2023/1230, 20 Ocak 2027’de Direktif 2006/42/EC’nin yerini alacak. Bu tarihten itibaren makinelerin CE işaretlemesi yalnızca yeni tüzük kapsamında gerçekleştirilebilecek. Bu tarihten sonra piyasaya arz edilen makineler için iki mevzuatın birlikte uygulanabileceği bir geçiş dönemi yoktur. 20 Ocak 2027’den önce 2006/42/AT’ye uygun olarak piyasaya arz edilmiş makineler ise bu değişiklikten etkilenmez.

⚠  Önemli: 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren AB pazarına sunulan tüm makineler Tüzük (AB) 2023/1230’a uygun olmak zorundadır. Bu tarihten sonra Direktif 2006/42/EC kapsamında düzenlenen uygunluk beyanları yeni ürünler için geçerli olmayacaktır.

 

Bu Değişiklik Neden Önemli?

Makina Yönetmeliği 2006/42/EC, zorunlu uygulama tarihi olan Aralık 2009’dan bu yana AB’deki makina güvenliğinin yasal omurgası olmuştur. 15 yıl boyunca milyonlarca makina için tasarım, değerlendirme ve sertifikasyon süreçlerini şekillendirmiştir. Ancak teknolojik ortam köklü biçimde değişti. Artık makineler yapay zeka içeriyor, bulut ağlarına bağlanıyor, kablosuz yazılım güncellemeleri alıyor ve insanlarla birlikte çalışıyor.

 

Yeni Tüzük bir direktif değil; doğrudan tüm AB ve EFTA üye devletlerinde aynı tarihte, aynı şekilde uygulanıyor. Bu durum ulusal uygulamadaki tutarsızlıkları ortadan kaldırıyor ve iç pazarı daha homojen hale getiriyor.

KEY DATES / ÖNEMLİ TARİHLER

Şekil 1: AB Makina Tüzüğü 2023/1230 geçiş süreci zaman çizelgesi

Neler Değişiyor?

Tüzüğün yaklaşık %90’ı Direktifle aynıdır. Güncel CE işaretleme süreçlerine sahip üreticiler iyi bir başlangıç noktasındadır. Ancak bazı kilit alanlarda gerçek anlamda yeni yükümlülükler geliyor:

AB Makina Tüzüğü 2023/1230 ile Neler Değişiyor?

Şekil 2: AB Tüzüğü 2023/1230 ile getirilen temel değişiklikler özeti

Yüksek Riskli Makineler: Zorunlu Onaylanmış Kuruluş Kapsamı

En önemli yapısal değişikliklerden biri yüksek riskli makine listesinin yeniden düzenlenmesidir. Eski Ek IV listesi, Tüzüğün Ek I’ine taşındı ve iki bölüme ayrıldı:

 

• Ek I, Bölüm A: Zorunlu üçüncü taraf değerlendirmesi. Uygun harmonize standartlar uygulanmış olsa dahi onaylanmış kuruluş katılımı şarttır. Altı kategoriyi kapsar: çıkarılabilir mekanik güç aktarma cihazları ve bunların koruyucuları, araç servis kaldırıcıları, taşınabilir kartuşlu sabitleme makineleri ile kendi kendine gelişen davranışa sahip (yapay zekâ tabanlı) güvenlik fonksiyonlu emniyet bileşenleri ve makineler. Ağaç işleme makineleri ve presler gibi kategoriler ise Bölüm B’de yer alır.
• Ek I, Bölüm B: Eski Ek IV yaklaşımını yansıtır. Üretici ilgili tüm TSGG’leri kapsayan harmonize standartları tam olarak uyguladığı takdirde onaylanmış kuruluş katılımı zorunlu değildir.

ISO/IEC 17065 kapsamında akredite onaylanmış kuruluşumuz olarak Tüzüğün Temmuz 2023’te yürürlüğe girmesinden bu yana bu gereksinimlere hazırlanmaktayız. 2006/42/AT kapsamındaki onaylanmış kuruluş (NB 2908) deneyimimizle, (AB) 2023/1230 kapsamındaki bildirim sürecimize hazırlanmaktayız.

Siber Güvenlik ve Yapay Zeka: Artık Seçimlik Değil

AB makina mevzuatında ilk kez siber güvenlik açık bir Temel Sağlık ve Güvenlik Gereksinimi (TSGG) olarak tanımlandı. Tüzüğün Ek III’ü, dijital bağlantı içerecek şekilde tasarlanan makinelerin güvenlik işlevlerini tehlikeye atacak kasıtsız veya yetkisiz erişime karşı korunmasını zorunlu kılıyor.

Benzer biçimde, YZ tabanlı sistemlerin güvenlikle ilgili işlevler gerçekleştirdiği durumlarda üreticiler bu sistemlerin tasarlanan çalışma koşulları boyunca güvenilir ve öngörülebilir davrandığını kanıtlamak zorundadır. Risk değerlendirmeleri artık güncellemeler, değişiklikler ve zaman içinde bozulma dâhil yazılımın tüm yaşam döngüsünü kapsamalıdır.

 

6 Adımlık Geçiş Eylem Planınız

1. Portföyünüzü denetleyin: Hangi makinelerin Ek I Bölüm A (zorunlu OB) veya Bölüm B kapsamına girdiğini belirleyin.
2. Risk değerlendirmelerini güncelleyin: Siber güvenlik riskleri, YZ davranışı ve yaşam döngüsü güncellemelerini dahil edin.
3. Onaylanmış Kuruluşunuzu erken devreye alın: 2026 değerlendirmeleri için kapasite rezervasyonu rekabetiyle karşılaşmadan harekete geçin.
4. Teknik dosyanızı gözden geçirin: Ek IV yapısı güncellendi; teknik dosyanızın yeni şablonla örtüştüğünden emin olun.
5. Dijital kullanım kılavuzuna geçişi planlayın: Tüzük dijital işletme talimatlarına izin veriyor; altyapıyı şimdiden oluşturun.
6. Ekiplerinizi eğitin: Mühendislik, uyum ve satış sonrası ekiplerinin yeni yükümlülükleri anlamasını sağlayın.

 

Makina Emniyeti Yönetmeliği uygunluk değerlendirmesi için ISO/IEC 17065 kapsamında akredite onaylanmış kuruluşuz. Ocak 2027 son tarihinden önce ürünlerinizin tam hazır olduğundan emin olmak için Tüzük AB 2023/1230 hazırlık değerlendirmesi için bugün iletişime geçin.

 

İlgili Yazılar

• Makinaların Siber Güvenliği
• CE Belgesi Kaç Yıl Geçerlidir?
• AT Uygunluk Belgesi Nedir?
• İş Makinası Gürültü Ölçümü

Kaynaklar ve Daha Fazla Okuma

• Tüzük (AB) 2023/1230 — OJ L 165, 29.06.2023
• Komisyon Uygulama Kararı (AB) 2026/80, 12 Ocak 2026 — OJ L 2026/80
• Komisyon Uygulama Kararı (AB) 2024/1256, 30 Nisan 2024 — OJ L 2024/1256
• single-market-economy.ec.europa.eu — Makina Direktifi Harmonize Standartları
• IBF Solutions: Makina Direktifi OJ Güncellemesi 13.03.2026