Makina Direktifi Sona Eriyor:
20 Ocak 2027’ye Hazır mısınız?
Avrupa genelinde büyük bir dönüşüm sürecinin geri sayımı başladı. Yeni Makina Tüzüğü (AB) 2023/1230, 20 Ocak 2027’de Direktif 2006/42/EC’nin yerini alacak. Bu tarihten itibaren makinelerin CE işaretlemesi yalnızca yeni tüzük kapsamında gerçekleştirilebilecek. Geçiş süresi yok, örtüşme yok, istisna yok.
| ⚠ Önemli: 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren AB pazarına sunulan tüm makineler Tüzük (AB) 2023/1230’a uygun olmak zorundadır. Bu tarihten sonra Direktif 2006/42/EC kapsamında düzenlenen uygunluk beyanları yeni ürünler için geçerli olmayacaktır. |
Bu Değişiklik Neden Önemli?
Makina Yönetmeliği 2006/42/EC, zorunlu uygulama tarihi olan Aralık 2009’dan bu yana AB’deki makina güvenliğinin yasal omurgası olmuştur. 15 yıl boyunca milyonlarca makina için tasarım, değerlendirme ve sertifikasyon süreçlerini şekillendirmiştir. Ancak teknolojik ortam köklü biçimde değişti. Artık makineler yapay zeka içeriyor, bulut ağlarına bağlanıyor, kablosuz yazılım güncellemeleri alıyor ve insanlarla birlikte çalışıyor.
Yeni Tüzük bir direktif değil; doğrudan tüm AB ve EFTA üye devletlerinde aynı tarihte, aynı şekilde uygulanıyor. Bu durum ulusal uygulamadaki tutarsızlıkları ortadan kaldırıyor ve iç pazarı daha homojen hale getiriyor.
KEY DATES / ÖNEMLİ TARİHLER
| Tarih | Türkçe | İngilizce |
|---|---|---|
| 2023 | Tüzük yayımlandı | Regulation Published |
| Jan 2024 | Notified Body gereklilikleri başladı | — |
| 2026 | Harmonize standartlar | Harmonised Stds |
| 2026 son | Uygulama kılavuzu | Application Guide |
| 20 Jan 2027 | Tüzük zorunlu | Mandatory! |
Şekil 1: AB Makina Tüzüğü 2023/1230 geçiş süreci zaman çizelgesi
Neler Değişiyor?
Tüzüğün yaklaşık %90’ı Direktifle aynıdır. Güncel CE işaretleme süreçlerine sahip üreticiler iyi bir başlangıç noktasındadır. Ancak bazı kilit alanlarda gerçek anlamda yeni yükümlülükler geliyor:
AB Makina Tüzüğü 2023/1230 ile Neler Değişiyor?
| Başlık | Açıklama |
|---|---|
| Dijital Emniyet Bileşenleri | Yazılım, YZ sistemleri ve bağlantılı makineler kapsama alındı |
| Siber Güvenlik Zorunluluğu | Risk değerlendirmesi siber riskleri ve yaşam döngüsünü içermeli |
| Onaylanmış Kuruluş Zorunlu | Ek I Bölüm A: yüksek riskli kategorilerde OB katılımı şart |
| Dijital Kullanım Kılavuzu | Teknik dosya artık dijital formatta sunulabilir |
Şekil 2: AB Tüzüğü 2023/1230 ile getirilen temel değişiklikler özeti
Yüksek Riskli Makineler: Zorunlu Onaylanmış Kuruluş Kapsamı
En önemli yapısal değişikliklerden biri yüksek riskli makine listesinin yeniden düzenlenmesidir. Eski Ek IV listesi, Tüzüğün Ek I’ine taşındı ve iki bölüme ayrıldı:
- Ek I, Bölüm A: Zorunlu üçüncü taraf değerlendirmesi. Uygun harmonize standartlar uygulanmış olsa dahi onaylanmış kuruluş katılımı şarttir. Tahta işleme makineleri ve presleme makineleri dahil altı makine kategorisini kapsar.
- Ek I, Bölüm B: Eski Ek IV yaklaşımını yansıtır. Üretici ilgili tüm ETESG’leri kapsayan harmonize standartları tam olarak uyguladığı takdirde onaylanmış kuruluş katılımı zorunlu değildir.
| ISO/IEC 17065 kapsamında akredite onaylanmış kuruluşumuz olarak Tüzüğün Temmuz 2023’da yürürlüğe girmesinden bu yana bu gereksinimlere hazırlanmaktayız. Uygunluk değlendirme kapasitemiz hem Bölüm A hem de Bölüm B makine kategorilerini kapsamaktadır. |
Siber Güvenlik ve Yapay Zeka: Artık Seçimlik Değil
AB makina mevzuatında ilk kez siber güvenlik açık bir Temel Sağlık ve Güvenlik Gereksinimi (TSGG) olarak tanımlandı. Tüzüğün Ek III’ü, dijital bağlantı içerecek şekilde tasarlanan makinelerin güvenlik işlevlerini tehlikeye atacak kasıtsız veya yetkisiz erişime karşı korunmasını zorunlu kılıyor.
Benzer biçimde, YZ tabanlı sistemlerin güvenlikle ilgili işlevler gerçekleştirdiği durumlarda üreticiler bu sistemlerin tasarlanan çalışma koşulları boyunca güvenilir ve öngörülebilir davrandığını kanıtlamak zorundadır. Risk değerlendirmeleri artık güncellemeler, değişiklikler ve zaman içinde bozulma dâhil yazılımın tüm yaşam döngüsünü kapsamalıdır.
6 Adımlık Geçiş Eylem Planınız
- Portföyünüzü denetleyin: Hangi makinelerin Ek I Bölüm A (zorunlu OB) veya Bölüm B kapsamına girdiğini belirleyin.
- Risk değlendirmelerini güncelleyin: Siber güvenlik riskleri, YZ davranışı ve yaşam döngüsü güncellemelerini dahil edin.
- Onaylanmış Kuruluşunuzu erken devreye alın: 2026 değlendirmeleri için kapasite rezervasyonu rekabetiyle karşılaşmadan harekete geçin.
- Teknik dosyanızı gözden geçirin: Ek IV yapısı güncellendi; teknik dosyanızın yeni şablonla örtüştüğünden emin olun.
- Dijital kullanım kılavuzuna geçişi planlayın: Tüzük dijital işletme talimatlarına izin veriyor; altyapıyı şimdiden oluşturun.
- Ekiplerinizi eğitin: Mühendislik, uyum ve satış sonrası ekiplerinin yeni yükümlülükleri anlamasını sağlayın.
| Makina Emniyeti Yönetmeliği uygunluk değerlendirmesi için ISO/IEC 17065 kapsamında akredite onaylanmış kuruluşuz. Ocak 2027 son tarihinden önce ürünlerinizin tam hazır olduğundan emin olmak için Tüzük AB 2023/1230 hazırlık değlendirmesi için bugün iletişime geçin. |
Kaynaklar ve Daha Fazla Okuma
- Tüzük (AB) 2023/1230 — OJ L 165, 29.06.2023
- Komisyon Uygulama Kararı (AB) 2026/80, 12 Ocak 2026 — OJ L 2026/80
- Komisyon Uygulama Kararı (AB) 2024/1256, 30 Nisan 2024 — OJ L 2024/1256
- single-market-economy.ec.europa.eu — Makina Direktifi Harmonize Standartları
- IBF Solutions: Makina Direktifi OJ Güncellemesi 13.03.2026
